Recensie: Mogen we eigenlijk wel Reiniers dagboek lezen?
In 2020 verschenen bij uitgeverij Querido.
Ik heet Reinier en ons huis is afgebrand van Joke van Leeuwen
De avond dat het huis van Reinier afbrandt, verandert zijn leven voor altijd. In dit dagboek vertelt hij over wat hij meemaakt in het jaar na de brand, over het huis waar hij tijdelijk met zijn ouders gaat wonen en over alles wat hij bij de brand is kwijtgeraakt. Zijn verhaal wordt afgewisseld met de verhalen van kinderen die voor hem in het oude huis hebben gewoond.
Joke van Leeuwen (1952) schrijft proza en poëzie, is illustrator en performer. Haar romans worden lovend ontvangen: Feest van het begin werd bekroond met de AKO Literatuurprijs, nadat al eerder Alles nieuw op de shortlist van die prijs had gestaan. Voor haar veelzijdige oeuvre ontving Van Leeuwen de Gouden Ganzenveer en de Constantijn Huygensprijs.
![](https://static.hebban.nl/files/images/original/dede590c40ebb87d9bf561fe04c65482.png)
Recensie: Leest als een dagboek, ziet eruit als een dagboek ****
Door Sanne de Graaf
Het oeuvre van Joke van Leeuwen (1952) kenmerkt zich door de grote hoeveelheid jeugdliteratuur die ze schreef. Zo kennen we de uit Den Haag afkomstige schrijfster onder meer van Deesje en Iep!. Maar ze schreef ook meerdere dichtbundels, romans en non-fictie voor volwassenen. Haar boeken werden veelvuldig vertaald en bekroond.
De titel Ik heet Reinier en ons huis is afgebrand vat het boek perfect samen. Reinier woont met zijn familie in een oud pand dat tijdens een nacht door kortsluiting volledig in de as wordt gelegd. Door een oplettende voorbijganger weet hij ternauwernood via de dakgoot te ontsnappen. In zijn dagboek vertelt Reinier over wat er gebeurde, hoe hij zich voelt en over de spullen die zijn verdwenen. Maar die spullen zijn niet het enige dat hij moet missen. Al zijn herinneringen liggen in het afgebrande huis. Die van hem, én die van de bewoners voor hem. Gelukkig komt Reinier het een en ander te weten over de geschiedenis van zijn oude huis en kan hij dat bewaren in zijn dagboek.
In korte zinnen en met sprongen die het kinderbrein kan maken, lezen we mee, vergetend dat dit een leesboek is en geen echt dagboek.
Van Leeuwen studeerde grafische kunsten en geschiedenis in respectievelijk Antwerpen en Brussel. In Ik heet Reinier en ons huis is afgebrand laat ze al haar talenten zien. Niet alleen is het verhaal van Reinier opgetekend in haar zo kenmerkende grappige en gevatte schrijfstijl, ook is het boek grafisch gezien prachtig opgemaakt én voegde ze stukjes geschiedenis toe door te vertellen over de bewoners van lang geleden. Alles tezamen zorgt ervoor dat het boek niet alleen leest als een dagboek, maar er ook zo uit ziet. Alleen het omslag wekt niet die indruk. Maar als het boek eenmaal opengeslagen is, is het net of de lezer heimelijk de gevoelens en belevenissen van Reinier onder ogen komt. Hij heeft zijn verhaal op lijntjespapier opgeschreven en voorzien van foto’s, knipsels en tekeningen. Logischerwijs schrijft hij vanuit de ik-persoon alle gedachten op die in zijn hoofd rondwaren. In korte zinnen en met sprongen die het kinderbrein kan maken, lezen we mee, vergetend dat dit een leesboek is en geen echt dagboek. Mogen we eigenlijk wel Reiniers dagboek lezen?
In de nuchtere gedachten van Reinier zit behoorlijk wat emotie verborgen. Het is voor zowel kinderen als volwassenen aangrijpend wanneer je veilige omgeving vernietigd wordt door vlammen. Angst, verdriet, boosheid: allemaal logische gevoelens waar iedereen op zijn eigen manier mee om probeert te gaan. Reinier omschrijft zijn eigen worsteling, maar ook die van zijn ouders. Zijn moeder die neerslachtig is en zijn vader die boos kan zijn.
'Mijn vader weet geloof ik niet goed hoe huilen gaat. Hij wordt bozig. Misschien is het een soort huilen dat binnenblijft.'
Joke van Leeuwen heeft met Ik heet Reinier en ons huis is afgebrand een rijk en liefdevol boek gevormd. Door mee te lezen in het dagboek van het hoofdpersonage is het net alsof je hem kent. Het is onvermijdelijk dat je van Reinier gaat houden, of zelfs even denkt hem te zijn. Daarmee worden zijn gevoelens en belevenissen echt en lijken die van jouzelf niet zo vreemd meer. Ondanks de dramatisch gebeurtenis die centraal staat, is het boek nergens echt zwaar. Van Leeuwen, of eigenlijk Reinier, gaat luchtig met het geheel om en laat daarmee het flexibele karakter van kinderen zien. Maar wie écht goed leest, weet wel beter.
Sanne de Graaf heeft zichzelf op zeer jonge leeftijd leren lezen en sindsdien heeft ze het ene na het andere boek verslonden. Wat boeken betreft is ze net een kliko; alles gaat er in. Van literatuur, (historische) romans en non-fictie tot jeugdliteratuur. Ze las een tijd ook regelmatig thrillers, maar dat is op een laag pitje komen te staan. Er is ook zoveel moois te lezen!
profielMeer recensies van Sanne:
- Het boek der veranderingen: Hoe een 'zweverig' boek stoer kan zijn
- De Spaanse belofte: Hypnotiserende leesbeleving over de gevolgen van het verleden voor de toekomst
- Even tussen ons: Vermakelijke en wraakzuchtige soap, maar zonder al te veel groei
- De vlinderkamer: De vlinderkamer als voedzame grond voor familiedrama's