Meer dan 5,6 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×
Hebban recensie

Het leven is een smartlap

Anne Oerlemans 24 september 2020

De Vlaamse zangeres Nikkie Van Lierop, bekend van haar bands Lords of Acid, Praga Khan en Darling Nikkie, heeft zich sinds enkele jaren op het schrijven gestort. Naast enkele erotische verhalen publiceerde ze samen met Fleur van Groningen een boek over de menopauze. Bij Lebowski verscheen haar debuutroman Te dom voor de duivel.

Anna wordt geboren in een arm gezin in de Amsterdamse Jordaan. Haar stem is haar ontsnapping uit die wereld wanneer ze ontdekt wordt en furore maakt in de cabarets van Berlijn. Maar de muzikant en minnaar Slavko blijkt niet te vertrouwen en wanneer Anna zwanger raakt, keert ze terug om na de bevalling opnieuw te beginnen. Deze nieuwe pogingen iets van het leven te maken brengen haar langs smoezelige theaters en duistere cafés in de achterbuurten van Antwerpen. Steeds opnieuw zoekt Anna het geluk, maar dat blijkt onvindbaar.

‘Dankzij al de kommer en kwel die in de smartlappen worden bezongen, kunnen de klanten even vergeten hoe naar en bikkel hun eigen leven is en herinneren ze zich dat het altijd nog veel erger kan. […] Nooit valt er eens een sprankje hoop of vreugde te bekennen, alles gaat altijd en onverbiddelijk naar de haaien.’

Hoop en vreugde zijn ook in Te dom voor de duivel zelden te vinden. Het verhaal van Anna is een verhaal zonder hoop, het verhaal van een uitzichtloos leven dat leidt tot een rauwe en dramatische roman. Het verhaal van Anna wordt in de derde persoon enkelvoud verteld, maar door wie? Dochter Dominique speelt een rol in het verhaal, maar haar perspectief doet zijn intrede pas in de epiloog. Het leven van Dominique spiegelt dat van haar moeder, Van Lierop gebruikt hiervoor slimme verwijzingen naar eerdere passages uit het leven van Anna.

‘Ik durfde niet alleen te zijn met mijn kind omdat ik mezelf niet kon, niet mocht vertrouwen. Omdat ik bang was hem evenveel pijn te doen zoals jij mij pijn hebt gedaan. Zoals jouw moeder jou pijn heeft gedaan.’

Toch lijkt dit laatste hoofdstuk ineens wat kort door de bocht. Dominique heeft natuurlijk heel wat meegemaakt in het leven met haar moeder, maar haar acties komen enkel dramatisch en bijna pathetisch over zonder de nodige context van haar eigen perspectief in de rest van het verhaal of haar eigen geschiedenis naast die van haar moeder.

Met deze debuutroman toont Van Lierop zich echter meester in het scheppen en overbrengen van sfeer in haar proza. Met de juiste details neemt ze de lezer zonder enige aarzeling mee naar de glamoureuze podia, de verschillende kroegen en theaters en de rosse buurt in Antwerpen, die in deze roman zo’n grote rol spelen. De beschrijvingen van al deze plekken nemen de lezer mee in de wereld van Anna, waardoor het lastig is haar verhaal niet in één keer uit te lezen.

‘Ik ben een smartlap. Luister naar mijn lied.’

Citaten en verwijzingen naar smartlappen sieren het verhaal en tegelijk is het larmoyante verhaal van Anna een levensgeschiedenis die niet zou misstaan in een songtekst voor een dergelijk levenslied. Een smartlap in boekvorm, Van Lierop doet wat ze belooft.

2

Reageer op deze recensie

Meer recensies van Anne Oerlemans

Gesponsord

Wanneer zijn ploeg vastloopt door een reusachtig bot, gaat Boer Boris samen met Berend en Sam op onderzoek uit. Van welk dier zou dit bot kunnen zijn? Een cavia? Een marmot?

Marie zit op de beste school van de wereld met de allerliefste juf. Als haar klas uitgenodigd wordt om een week te ruilen met een andere klas, logeert Marie zelfs in een villa met zwembad en paarden.

De TikToks die geheimen van leerlingen én docenten onthullen, zijn enorm populair op Lauries school. Maar is het wel echt ongeluk als een meisje uit een van de sappigste TikToks om het leven komt?

Met zeven sleutels kan een bont gezelschap reizigers de schat van de meedogenloze Roverkoning in handen krijgen, als ze langs de zeven bewakers kunnen komen.

Noura leeft met een groot geheim – haar moeder mag absoluut niet ontdekken dat ze bij volle maan in een weerwolf verandert. En dan is er nog dat andere grote geheim ...

Als het afbrokkelende gebouw van Brams middelbare school wordt gesloten, moet hij ergens anders heen dan zijn beste vriend, Theo Thorbecke. Kunnen ze de school nog redden?

De kikkertjes maken weer met veel plezier en humor hun stripboeken. Met hun opbrengsten kunnen ze snoep kopen. Of kunnen ze het beter samen aan iets anders besteden?

Waakgorgel Jukko vertelt de Waakgorgeltjes-in-Opleiding en Melle dat er boven de poolcirkel een groot leger Brutelaars oprukt. De verdedigende Gorgels vallen allemaal in slaap.

Drie tieners bekennen de moord op Mirza. Alle drie hebben ze een motief, maar slechts een van hen is de dader. Wie viel Mirza aan op het feest? Wie is de mystery guest?

Er is een landelijke internetstoring en nu kunnen Quinn en Aaron geen huiswerk maken. Ze moeten een voldoende halen, anders moeten ze stoppen met hun videokanaal.

Een ode aan de allesoverstijgende kracht van vrouwenvriendschap en een intiem portret dat een nooit eerder getoonde kant van Marilyn Monroe laat zien.

Als haar vader haar herinneringen vertelt die niet rijmen met de geschiedenis zoals zij die kent, gaat Olga twijfelen over haar achtergrond.

Dit is het sensationele verslag van hoe Red Bull luidruchtig de Formule 1-wereld instapte en steeds succesvoller werd om uiteindelijk de sport te domineren met Max Verstappen.

Twee advocaten, de een wit, de ander zwart, proberen hun ten onrechte beschuldigde zwarte verdachte van de doodstraf te redden.

Tijdens een roerige debatavond aan de universiteit in Kiev verklaart Dani's jeugdvriend Pavel dat het socialisme dood is. Wanneer Pavel vervolgens verdwijnt, gaat Dani naar hem op zoek.

Journalist Gina deed jarenlang verslag van oorlogen over de hele wereld, maar sinds kort is ze correspondent in Rome. Na een zwoele zomeravond belandt ze in bed met haar jeugdvriend Okke.

Wanneer Poppy anonieme brieven ontvangt, betrokken is bij een ongeval en verrast wordt door een groot geldbedrag, wordt haar veerkracht zwaar op de proef gesteld.

Schrijfster Keet ontdekt dat de eigenaresse van een sjofele strandtent waar ze graag komt, illegaal onderdak biedt aan een groepje jongeren.

Bruce Cable, de extravagante boekhandelaar die zijn winkel bestiert op Camino Island, en de groep schrijvers die hij om zich heen heeft verzameld staan voor een nieuwe uitdaging.

Tanya, een Britse exchange student, komt een jaar lang in het gezin van Natalie en Matt wonen in hun luxe huis in Los Angeles. Ze begint steeds meer te lijken op hun overleden dochter Anabel.

Wanneer haar buurvrouw Kira dood wordt aangetroffen denkt iedereen aan zelfmoord. Maar Nancy is ervan overtuigd dat er kwade opzet is.

Amsterdam, 1824. In de kinderkolonie heerst een hard regime van tucht en discipline. Samen maken Karel en Lize een plan: proberen te ontsnappen uit Veenhuizen ...

Cornelisse en Wertheim selecteerden de mooiste en indrukwekkendste verhalen uit 12,5 jaar Echt gebeurd. Ook op papier beklijven deze verhalen. Een feest om te lezen!

Het team is een oude sekte op het spoor als plotseling de cold case roodgloeiend wordt: een jonge vrouw is sinds een paar dagen spoorloos verdwenen...

Pim Franssen beschrijft zijn reis vol beproevingen van twee jaar en twee dagen door 26 Afrikaanse landen in een oude Land Cruiser.

Over vergeving, spijt hebben van altijd maar doorgaan, het plezier van simpel leven en de kracht die schuilt in gewoon geluk.

Op Ivy's safari’s worden dieren alleen gefotografeerd. Ze stuit daarbij op verzet van de andere witte jagers, maar ze zet vastberaden door.

De zeventigjarige Cecilia kijkt ernaar uit de zomer ongestoord aan de kust door te brengen. Dit plan wordt echter verstoord als ze een onverwachte gast aantreft.

Met zijn kenmerkende opgerolde sokken, zijn taaiheid en wilskracht hoort Søren Lerby bij de absolute boegbeelden van het voetbal.

Als de jonge Ned Maddstone zich na een uit de hand gelopen grap op school plots in een streng bewaakte gevangenis bevindt, ziet de toekomst er veel minder rooskleurig uit.

Als je het lastig vindt om je gewoontes te veranderen, ligt dat niet aan jou. Slechte gewoontes blijf je herhalen, omdat je de verkeerde methode gebruikt.

Miljardair Georg zoekt hulp bij zijn vriend Joe Carling, voor zijn spoorloos verdwenen kleinzoon en enige erfgenaam. Iemand heeft er baat bij heeft als Filip nooit gevonden wordt …

Dumoulin wordt geconfronteerd met plekken waar nederlagen, crashes en rivalen een voedingsbodem bleken voor twijfels, frustraties en onzekerheden.

Het jaar van Gwen van Poorten varieerde van paddoceremonies tot botox, van met je partner naar Burning Man en je daar verloven tot het verbreken van die verloving.

Qmusic-dj en brandweerman Tom geeft aan de hand van heftige, verdrietige, leuke en soms idiote verhalen een eerlijk en inzichtelijk beeld van het leven van een brandweerman.