Meer dan 5,6 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×
Hebban recensie

Rauw pleidooi voor zorg voor nabestaanden

SofieDeBraekeleer 26 april 2024 Hebban Recensent

Matteo en S. gaan na zeven jaar goede en op het einde iets te veel slechte tijden moeizaam uit elkaar. Enkele maanden later pleegt S. zelfmoord en het is Matteo die hem vindt. Hij valt, diep, diep in een heel zwart gat. Naast alle goedbedoelde, maar vaak totaal ontoereikende adviezen van vrienden, krijgt hij één advies dat hem weliswaar niet troost – dat kan ook niet, hij is immers ontroostbaar - maar dat hem wél richting geeft, een houvast, een doel om later, als hij zover is, uit de put mee te klimmen. Hij is een schrijver, dus hij moet opschrijven wat er door hem heen gaat, al zijn het slechts fragmenten, scherven en brokstukken. Het is geen dagboek, maar desalniettemin is het de waarheid. Dus Matteo schrijft zijn moeizaam relaas, over hoe het is om achter te blijven met zo’n groot, rauw verdriet.

'Het boek is ook een oproep aan nabestaanden om zichzelf te leren vergeven.' – recensent Sofie

Dat boek wordt Zij die achterblijven van de Italiaanse auteur, redacteur en scenarioschrijver Matteo B. Bianchi. Het is naar het Nederlands vertaald door Manon Smits, verscheen in acht landen, waaronder de VS, Duitsland en Frankrijk en kwam in Italië op de longlist voor de Premio Strega 2023.

De lezer wordt in dit boek overspoeld met de vele gevoelens die door een ‘overlever’ heen gaan. Hoe hij eerst verdoofd is voor alles en daarna overal betekenis en herkenning in vindt. Het schuldgevoel - want had hij niet meer kunnen doen om dit te voorkomen -, de paniek, de fysieke gevolgen, hij valt af en wordt versneld grijs en oud, de haat en de vele verschillende tegenstrijdige gevoelens, soms op hetzelfde moment.

De taal waarin de auteur dit alles neerpent, is van een grote schoonheid, met knappe bruggetjes, mooie beelden en poëtische vergelijkingen.

‘Later ben ik teruggekeerd naar de muziek. Langzaam, als iemand die opnieuw moet leren lopen. Stapje voor stapje.’

‘Er kwam geen einde aan onze scheiding, talloze schakeringen van vaarwel.’

Dit is een fragmentarisch boek, vol herinneringen, gevoelens, mijmeringen. Het boek is ook een oproep aan nabestaanden om zichzelf te leren vergeven. Immers: ‘Als we willen doorgaan met ons leven, zullen we ooit mededogen met onszelf moeten hebben en moeten ophouden onszelf te veroordelen.’

Zij die achterblijven is echter bovenal een roep om aandacht voor de achterblijvers en een pleidooi voor veel meer geïnstitutionaliseerde hulp. De schrijver bevraagt hulpverleners, mediums, artsen, psychologen, ervaringsdeskundigen. In zijn zoektocht naar manieren om zijn pijn en rouw het hoofd te bieden, vond hij nergens literatuur of hulpgroepen voor nabestaanden. Hij biedt de lezer een stand van zaken voor Italië, maar ook internationaal. Voor elke suïcide zijn er tussen de zes en tien achterblijvers (ouders, vrienden, kinderen, partners). Dit zijn elk jaar weer talloze mensen die geen wetenschappelijk onderzochte handvatten aangereikt krijgen. Eeuwenlang was er zelfs geen preventie voorhanden tegen suïcide. Het werd beschreven, er werd over verteld, het werd veroordeeld, maar er werd niets uitgewerkt ter preventie ervan. Tegenwoordig wordt er wel rond preventie gewerkt, maar de auteur roept op om ook de nabestaanden, de achterblijvers niet te vergeten. Reeds bestaande initiatieven zijn door vrijwilligers uit de grond gestampt en zijn schaars.

Matteo Bianchi’s verslag van de onnoemelijke pijn die achterblijvers treft, raakt diep en blijft nazinderen. Hoewel het een relaas vol fragmenten is en dus geen ‘perfecte puzzel’ biedt op het einde, geeft het boek een meer dan duidelijke weergave van hoe rouw er zoal kan uitzien en hoe hard hulp na suïcide nodig is voor wie achterblijft.

Wil jij ook meer en leuker lezen? Lees dan dit boek voor de Hebban Reading Challenge van 2024!

Vink er bijvoorbeeld de volgende checklistcategorieën mee af: 'Lees een bitter boek' en 'Lees een duister boek'. Meedoen kan via Hebban.nl/challenge.

Reageer op deze recensie

Meer recensies van SofieDeBraekeleer

Gesponsord

Wanneer zijn ploeg vastloopt door een reusachtig bot, gaat Boer Boris samen met Berend en Sam op onderzoek uit. Van welk dier zou dit bot kunnen zijn? Een cavia? Een marmot?

Marie zit op de beste school van de wereld met de allerliefste juf. Als haar klas uitgenodigd wordt om een week te ruilen met een andere klas, logeert Marie zelfs in een villa met zwembad en paarden.

De TikToks die geheimen van leerlingen én docenten onthullen, zijn enorm populair op Lauries school. Maar is het wel echt ongeluk als een meisje uit een van de sappigste TikToks om het leven komt?

Met zeven sleutels kan een bont gezelschap reizigers de schat van de meedogenloze Roverkoning in handen krijgen, als ze langs de zeven bewakers kunnen komen.

Noura leeft met een groot geheim – haar moeder mag absoluut niet ontdekken dat ze bij volle maan in een weerwolf verandert. En dan is er nog dat andere grote geheim ...

Als het afbrokkelende gebouw van Brams middelbare school wordt gesloten, moet hij ergens anders heen dan zijn beste vriend, Theo Thorbecke. Kunnen ze de school nog redden?

De kikkertjes maken weer met veel plezier en humor hun stripboeken. Met hun opbrengsten kunnen ze snoep kopen. Of kunnen ze het beter samen aan iets anders besteden?

Waakgorgel Jukko vertelt de Waakgorgeltjes-in-Opleiding en Melle dat er boven de poolcirkel een groot leger Brutelaars oprukt. De verdedigende Gorgels vallen allemaal in slaap.

Drie tieners bekennen de moord op Mirza. Alle drie hebben ze een motief, maar slechts een van hen is de dader. Wie viel Mirza aan op het feest? Wie is de mystery guest?

Er is een landelijke internetstoring en nu kunnen Quinn en Aaron geen huiswerk maken. Ze moeten een voldoende halen, anders moeten ze stoppen met hun videokanaal.

Een ode aan de allesoverstijgende kracht van vrouwenvriendschap en een intiem portret dat een nooit eerder getoonde kant van Marilyn Monroe laat zien.

Als haar vader haar herinneringen vertelt die niet rijmen met de geschiedenis zoals zij die kent, gaat Olga twijfelen over haar achtergrond.

Dit is het sensationele verslag van hoe Red Bull luidruchtig de Formule 1-wereld instapte en steeds succesvoller werd om uiteindelijk de sport te domineren met Max Verstappen.

Twee advocaten, de een wit, de ander zwart, proberen hun ten onrechte beschuldigde zwarte verdachte van de doodstraf te redden.

Tijdens een roerige debatavond aan de universiteit in Kiev verklaart Dani's jeugdvriend Pavel dat het socialisme dood is. Wanneer Pavel vervolgens verdwijnt, gaat Dani naar hem op zoek.

Journalist Gina deed jarenlang verslag van oorlogen over de hele wereld, maar sinds kort is ze correspondent in Rome. Na een zwoele zomeravond belandt ze in bed met haar jeugdvriend Okke.

Wanneer Poppy anonieme brieven ontvangt, betrokken is bij een ongeval en verrast wordt door een groot geldbedrag, wordt haar veerkracht zwaar op de proef gesteld.

Schrijfster Keet ontdekt dat de eigenaresse van een sjofele strandtent waar ze graag komt, illegaal onderdak biedt aan een groepje jongeren.

Bruce Cable, de extravagante boekhandelaar die zijn winkel bestiert op Camino Island, en de groep schrijvers die hij om zich heen heeft verzameld staan voor een nieuwe uitdaging.

Tanya, een Britse exchange student, komt een jaar lang in het gezin van Natalie en Matt wonen in hun luxe huis in Los Angeles. Ze begint steeds meer te lijken op hun overleden dochter Anabel.

Wanneer haar buurvrouw Kira dood wordt aangetroffen denkt iedereen aan zelfmoord. Maar Nancy is ervan overtuigd dat er kwade opzet is.

Amsterdam, 1824. In de kinderkolonie heerst een hard regime van tucht en discipline. Samen maken Karel en Lize een plan: proberen te ontsnappen uit Veenhuizen ...

Cornelisse en Wertheim selecteerden de mooiste en indrukwekkendste verhalen uit 12,5 jaar Echt gebeurd. Ook op papier beklijven deze verhalen. Een feest om te lezen!

Het team is een oude sekte op het spoor als plotseling de cold case roodgloeiend wordt: een jonge vrouw is sinds een paar dagen spoorloos verdwenen...

Pim Franssen beschrijft zijn reis vol beproevingen van twee jaar en twee dagen door 26 Afrikaanse landen in een oude Land Cruiser.

Over vergeving, spijt hebben van altijd maar doorgaan, het plezier van simpel leven en de kracht die schuilt in gewoon geluk.

Op Ivy's safari’s worden dieren alleen gefotografeerd. Ze stuit daarbij op verzet van de andere witte jagers, maar ze zet vastberaden door.

De zeventigjarige Cecilia kijkt ernaar uit de zomer ongestoord aan de kust door te brengen. Dit plan wordt echter verstoord als ze een onverwachte gast aantreft.

Met zijn kenmerkende opgerolde sokken, zijn taaiheid en wilskracht hoort Søren Lerby bij de absolute boegbeelden van het voetbal.

Als de jonge Ned Maddstone zich na een uit de hand gelopen grap op school plots in een streng bewaakte gevangenis bevindt, ziet de toekomst er veel minder rooskleurig uit.

Als je het lastig vindt om je gewoontes te veranderen, ligt dat niet aan jou. Slechte gewoontes blijf je herhalen, omdat je de verkeerde methode gebruikt.

Miljardair Georg zoekt hulp bij zijn vriend Joe Carling, voor zijn spoorloos verdwenen kleinzoon en enige erfgenaam. Iemand heeft er baat bij heeft als Filip nooit gevonden wordt …

Dumoulin wordt geconfronteerd met plekken waar nederlagen, crashes en rivalen een voedingsbodem bleken voor twijfels, frustraties en onzekerheden.

Het jaar van Gwen van Poorten varieerde van paddoceremonies tot botox, van met je partner naar Burning Man en je daar verloven tot het verbreken van die verloving.

Qmusic-dj en brandweerman Tom geeft aan de hand van heftige, verdrietige, leuke en soms idiote verhalen een eerlijk en inzichtelijk beeld van het leven van een brandweerman.